Hakaret Suçu

Hakaret suçu, TCK Md. 125-131 arasında şerefe karşı suçlar başlığı altında düzenlenmiş bir suç çeşididir.

Türk Ceza Kanunu’nda; bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak olarak tanımlanmıştır. Tanımdan da anlaşıldığı üzere bu suç 2 şekilde işlenebilmektedir:

1. Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi. Örneğin, Ahmet bir katildir.
2. Sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak. Örneğin, sen şerefsizsin

Hakaret Suçunun Unsuları

1. Fail: Hakaret suçunun faili herkes olabilir. Ancak gerçek kişi olma şartı vardır. Tüzel kişiler hakaret suçunun faili olamazlar. Tüzel kişiler üzerinden gerçekleşen hakaret suçlarında, tüzel kişiyi araç olarak kullanarak suçu işleyen kişi cezalandırılır. Örneğin bir tüzel kişinin resmi sayfasında işlenen hakaret suçundan, o hakareti yazan kişi sorumlu tutulur. Failin kamu görevlisi olması durumunda, özel soruşturma ve kovuşturma yapılır.
2. Mağdur: Hakaret suçunun belirli bir kişiye edilmesi gerekmektedir. Bu sebeple hakaret suçunun oluşabilmesi için, mağdurun belirli bir gerçek kişi olması gerekmektedir. Tüzel kişilere (siyasi parti, şirket, dernek, vakıf) karşı edilen sözler, hakaret suçu kapsamına girmemektedir. Ancak tüzel kişilerin yöneticilerini hedef alma durumunda hakaret suçu oluşacaktır. Hakaret edilmesi durumunda failin ismi açıkça söylenmezse dahi, kişiye yönelik belirgin bir isnat varsa hakaret suçu işlenmiş sayılır. 
3. Konu: Hakaret suçunun konusu kişinin şeref ve saygınlığıdır. Bu suçun yapısı itibariyle mağdurun zarara uğraması aranmaz. Bu suç tipine doktrinde soyut tehlikeli suç denir.
4. Fiil: Hakaret fiili ise yukarıda açıkladığımız üzere: a-)fiil veya olgu isnadı, b-)sövmek, şeklinde gerçekleşir.

 Hakaret Suçu Basit ve Nitelikli Halleri

1-Basit Hal: –Kişinin mağdura hakaret etmesi.

-Mağdurun gıyabında ve 3 kişinin tanıklığında hakaret, en az 3 kişiyle ihtilat edilmesi gerekir.

-Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü ileti ile hakaret.

Basit hal, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

2-Nitelikli Hal: -Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

-Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

-Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle

-Hakaretin alenen işlenmesi

Nitelikli halin oluşması durumunda, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Alenen işlenmesi durumunda ceza altıda bir oranında artırılır. Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi halinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.

Hakaret Davası Nasıl Açılır?

Hakaret suçu yapısı itibariyle, şikâyete tâbi bir suç tipidir. Kamu görevlisine karşı işlenen hakaret dışındaki tüm haller şikayete tabiidir. Bu sebeple savcılık resen işlem yapmamaktadır. Hakaret suçunun 6 aylık zamanaşımı süresi vardır. Hakareti öğrendikten sonra 6 ay içerisinde şikayet edilmesi gerekmektedir.  Hakaret suçu için 2 dava açılabilir:

1-Ceza Davası: Hakaret oluşması durumunda mağdur savcılığa şikayette bulunur, savcılık yapılan inceleme neticesinde yeterli şüphe oluştuğuna karar verirse, iddianameyi hazırlayıp görevli ve yetkili mahkemeye sunar. Bununla beraber kovuşturma aşamasına geçilir ve yargılama yapılır. Yargılama sonucunda, hakim gerekli kararı verir.

2-Hakaret Sebebiyle Maddi ve Manevi Tazminat Talepli Hukuk Davası: Bu dava ile mağdur, hakaret sebebiyle uğradı maddi ve manevi zararların tazminini isteyebilir.

Hakaret Suçunda Uzlaştırma

  Uzlaştırma, bir suça ilişkin olarak cezai soruşturma ve kovuşturma evrelerinde tarafsız bir kişinin bir nevi arabuluculuğu ile birlikte suç faili ve suçun mağdurunun bir araya getirilmesi ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmaya çalışılması sürecidir.

CMK’ya göre şikayete tabi suçlar, uzlaştırmaya tabidir. Bu sebeple hakaret suçu da uzlaştırmaya tabi bir suçtur. Ancak kamu görevlisine karşı edilen hakaretler uzlaştırmaya tabi değildir zira onlar şikayete tabi suç kapsamında değildir.

 

 

Haksız Fiile Karşı veya Karşılıklı Hakaret Suçu ve Cezası

Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir. Bu suçun, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde, kişiye ceza verilmez. Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi halinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

Kişinin Hatırasına Hakaret

Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Ceza, hakaretin alenen işlenmesi halinde, altıda biri oranında artırılır. Bir ölünün kısmen veya tamamen ceset veya kemiklerini alan veya ceset veya kemikler hakkında tahkir edici fiillerde bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Cumhurbaşkanına Hakaret

Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. 

Hakaret Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: kanunda öngörülmüş olan şartların varlığı halinde, suç faili hakkında verilecek olan hükmün açıklanması yerine, 5 yıllık bir denetim süresine tabii tutulmasına karar verilmesi ve failin 5 yıl sonunda herhangi bir suç işlememesi halinde hükmün açıklanmaması ve failin siciline işlememesi kurumudur.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilmesi için:

-Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmalı,

-Sanığın duruşmadaki tutum ve davranışları ile kişilik özellikleri göz önünde bulundurularak, mahkemece sanığın yeniden suç işlemeyeceğin hususunda kanaate ulaşması,

-Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi,

-Sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartlarını kabul etmesi.

Hakaret suçunda da somut olayda yürütülen yargılama sürecinde yukarıdaki şartların sağlanması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecektir.

Hakaret Suçunda Cezanın Adli Para Cezasına Çevrilmesi

Adli para cezası, kanunda düzenlenmiş olan sayılı hallerde hükmedilebilmektedir. Ceza hukuku sistemimizde adli para cezası hapis cezası ile, seçenek yaptırım olarak ya hapis cezası ya da adli para cezası olacak şekilde, yalnızca adli para cezası olarak veya hapis cezasından çevrilerek verilebilmektedir.

Hakaret suçunun düzenlenmiş olduğu Türk Ceza Kanunumuzun 125. maddesinin 1. fıkrasında “veya” ifadesi kullanılarak, adli para cezasının seçenek yaptırım olarak kullanılabileceği belirtilmiştir.

Yargıtay Kararlarına Göre Hakaret Sayılan Kelimeler

1. Aptal
2. Hayvan
3. Pislik
4. Hırsız
5. Geri zekalı
6. Haysiyetsiz
7. Topal herif
8. Rüşvetçi
9. Sahtekar
10. Eşek
11. Köpek
12. Kör Şerefsiz
13. Deli
14. Fahişe
15. Spastik
16. Kambur
17. Frengli
18. İnsan müsveddesi
19. Aklı kıt
20. Kel

Yargıtay Kararlarına Göre Hakaret Sayılmayan Kelimeler

1. Nankör
2. Sana diploma verenin
3. Suratsız seni
4. Siz polis misiniz
5. Allah belanı versin
6. Dört gözlü
7. Karaktersiz
8. Görmemiş
9. Nankör
10. Eğitimsiz
11. Savcıysanız savcılığınızı bilin
12. Beceriksiz seni
13. Görgüsüz
14. Dinsiz
15. Adın batsın
16. Defol git
17. Terbiyesiz
18. Allah senin canını alsın